Baza wiedzy.

Mamy mnóstwo wiedzy i chcemy się nią dzielić! Wszystko to, co powinieneś wiedzieć o kadrach i płacach.

Rozliczanie godzin nadliczbowych – wyjaśnienia i przykłady

Rozliczanie godzin nadliczbowych – wyjaśnienia i przykłady

Rozliczanie godzin nadliczbowych to jedno z trudniejszych zadań jakie stoi przed działami kadrowo-płacowymi. Wystąpienie godzin nadliczbowych nie jest regułą. Natomiast jeśli pracodawca zleci pracownikom dodatkową pracę i nie udzieli im w zamian czasu wolnego to jest zobowiązany do wypłaty wynagrodzenia za ten czas wraz z odpowiednimi dodatkami do wynagrodzenia. Pracą w godzinach nadliczbowych jest, zgodnie z art. 151 Kodeksu pracy, praca wykonywana ponad obowiązujące pracownika normy czasu pracy, a także praca wykonywana ponad dobowy przedłużony wymiar czasu pracy, wynikający z obowiązującego pracownika systemu i rozkładu czasu pracy.

Dodatek za pracę w godzinach nadliczbowych

Zgodnie z Kodeksem pracy za pracę w godzinach nadliczbowych, oprócz normalnego wynagrodzenia, przysługuje także dodatek. Ile wynosi?

Wysokość dodatku Przysługuje za pracę:
100% wynagrodzenia– w nocy,
– w niedziele i święta, niebędące dla pracownika dniami pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy,
– w dniu wolnym od pracy udzielonym pracownikowi w zamian za pracę w niedzielę lub w święto, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy,
50% wynagrodzenia – w dni powszednie,
– w niedziele i święta będące dla pracownika dniami pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy.

Rozliczanie godzin nadliczbowych – jednomiesięczny okres rozliczeniowy

Przykład 1 

Pracownik pracuje w podstawowym systemie czasu pracy, tj. 8 godz. na dobę i 40 tygodniowo przy jednomiesięcznym okresie rozliczeniowym w godzinach od 7:00-15:00.Pracownik w styczniu wypracował następujące nadgodziny: 4 stycznia – 4 godz. (15.00 – 19.00), 19 stycznia – 5 godz. (15.00 – 20.00). Pracował także w wolne soboty w dniach 9 stycznia – 8 godzin i 16 stycznia – 8 godzin. Za soboty nie udzielono dnia wolnego i do końca okresu rozliczeniowego nie zostanie udzielony pracownikowi czas wolny.

W jaki sposób rozliczyć nadgodziny dobowe i średniotygodniowe?

Pracownik wykonuje pracę od godziny 7:00 do 15:00. Za wypracowane nadgodziny ponad dobową normę czasu pracy pracownikowi należy wypłacić normalne wynagrodzenie za pracę wraz z 50% dodatkiem do wynagrodzenia za 9 godzin nadliczbowych, tj. za 4 nadgodziny 4 stycznia + 5 godzin 19 stycznia.

Ponadto w związku z faktem, że pracodawca nie udzielił pracownikowi czasu wolnego w zamian za przepracowane soboty (dzień wolny z tytułu przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy), pracownikowi przysługuje normalne wynagrodzenie za pracę za ten czas wraz z 100% dodatkiem do wynagrodzenia za 16 godzin.

Jak rozliczać nadgodziny?

Rozliczanie godzin nadliczbowych – trzymiesięczny okres rozliczeniowy

Przykład 2 

W zakładzie pracy obowiązuje trzymiesięczny okres rozliczeniowy. Rozkład czasu pracy został ustalony w ten sposób, że w pierwszym miesiącu pracownik pracuje 178, w drugim 168 i w trzecim 158 godzin. Kiedy pracodawca powinien ustalić, czy doszło do przepracowania nadgodzin?

Odpowiedź:

Jeśli suma godzin do przepracowania w trzymiesięcznym okresie rozliczeniowym jest większa niż wynika z obliczeń dokonanych na podstawie art. 130 Kodeksu pracy należy uznać, że nadgodziny wystąpiły i pracownikowi przysługuje wynagrodzenie wraz z odpowiednim dodatkiem do wynagrodzenia.

Planując pracę za dłuższy niż jednomiesięczny okres rozliczeniowy, co do zasady można rozplanować dowolną liczbę godzin w poszczególnych miesiącach kalendarzowych. Rzecz jasna, przy zachowaniu innych przepisów dotyczących czasu pracy. Praca powinna zostać zaplanowana w taki sposób, aby pracownik nie przekroczył wymiaru czasu pracy obowiązującego w danym okresie rozliczeniowym. Jeśli wymiar ten zostanie przekroczony, wówczas mamy do czynienia z nadgodzinami.

Wymiar czasu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym oblicza się następująco:

  • mnożąc 40 godzin (norma tygodniowa) przez liczbę pełnych tygodni okresu rozliczeniowego, następnie 
  • dodając do otrzymanej liczby godzin iloczyn 8 godzin (norma dobowa) i liczby dni pozostałych do końca okresu rozliczeniowego, przypadających od poniedziałku do piątku (tzw. dni wystających), dalej 
  • odejmując od otrzymanego wyniku 8 godzin za każde święto występujące w okresie rozliczeniowym i przypadające w innym dniu niż niedziela.

Przykład 3

Okres rozliczeniowy rozpoczął się z 1 dniem stycznia 2021, tj. w piątek.

Tydzień pracy rozpoczyna się zatem w piątek, 1 stycznia i trwa do 7 stycznia, następnie od 8-14.01; 15-21.01; 22-28.01.

  1. 4 tygodnie x 40 godzin = 160 godzin
  2. 160 h + 8 h = 168 h
    do 160 godzin dodajemy liczbę dni pozostałych do końca okresu rozliczeniowego, przypadających od poniedziałku do piątku tj. piątek 29.01
  3. 168 h – 16h = 152 h
    następnie odejmujemy od otrzymanego wyniku, 8 godzin za każde święto występujące w tym okresie rozliczeniowym i przypadające w innym dniu niż niedziela, tj. odejmujemy 16 h (01.01 i 06.01 dwa święta)

Rozliczanie godzin nadliczbowych – czas wolny

W przypadku, gdy pracodawca zleci pracownikowi wykonywanie dodatkowej pracy ponad obowiązujący go rozkład czasu pracy, ma obowiązek udzielić pracownikowi czasu wolnego.

Dodatkowe godziny pracy mogą zostać zlecone po godzinach pracy lub w dniu wolnym od pracy zgodnie z harmonogramem czasu pracy pracownika.

Niezależnie od tego, w którym dniu pracownik wykonywał zleconą dodatkowo pracę, obowiązującą zasadą jest oddanie pracownikowi czasu wolnego.

W zamian za czas przepracowany w godzinach nadliczbowych pracodawca, powinien w pierwszej kolejności udzielić czasu wolnego od pracy w tym samym wymiarze.

Udzielenie czasu wolnego w zamian z pracę w godzinach nadliczbowych może nastąpić:

  • na wniosek pracownika w proporcji 1:1 – tj. za jedną godzinę pracy nadliczbowej jedna godzina czasu wolnego (nie ma ograniczenia co do terminu, w którym czas wolny za nadgodziny na wniosek pracownika ma być udzielony, choć istnieje pogląd wśród praktyków prawa pracy, aby czas pracy rozliczać jedynie w obrębie okresu rozliczeniowego),
  • decyzją pracodawcy w proporcji 1:1,5 – tj. za jedną godzinę pracy nadliczbowej – półtorej godziny czasu wolnego (najpóźniej do końca okresu rozliczeniowego).

Przykład 4

Pracownik ma wypracowane 20 godzin ponad normę czasu pracy (godziny nadliczbowe). Czas pracy rozliczany jest w systemie trzymiesięcznym.

Czy pracodawca może oddawać godziny wolne według własnego uznania, tzn. pracownik ma przychodzić codziennie do pracy, ale np. na 2 godziny lub 2,5 godzin dziennie (przez 2 tygodnie lub tydzień) w zależności od wymagań kierownika?

Odpowiedź:

W zamian za pracę w godzinach nadliczbowych pracownikowi w tym przypadku przysługuje jedynie czas wolny od pracy, a nie dzień wolny. Tym samym pracodawca może, udzielając pracownikowi czasu wolnego od pracy rekompensującego pracę nadliczbową, zwolnić go jedynie z części dnia pracy. Dopuszczalne więc będzie zobowiązanie pracownika, aby przychodził do pracy jedynie na 2 lub 2,5 godziny dziennie, a resztę dnia miał wolne. W ten sposób udzielony pracownikowi przez pracodawcę czas wolny stanowić będzie rekompensatę pracy nadliczbowej. Jeśli pracownik nie złoży wniosku w sprawie udzielenia czasu wolnego w zamian za wypracowane nadgodziny, pracodawca będzie zobowiązany do oddania czasu wolnego w liczbie 30 godzin, zgodnie z wyliczeniem: 20 x 1,5 = 30 godzin.

Artykuły o podobnej tematyce:

Praca w godzinach nadliczbowych – limity, formy rekompensaty itp.

Co przysługuje za nadgodziny w sobotę? Zasady rekompensaty

Limit nadgodzin – dobowy, tygodniowy i roczny

Jak rozliczać nadgodziny przy niepełnym etacie?

iPersonel & Kadry w pigułce

Razem rozpoczęliśmy kolejny cykl artykułów. Tym razem zajmiemy się czasem pracy, a konkretnie nadgodzinami. Co tydzień nowe artykuły, a w nich informacje o: limitach, wysokości dodatków, sposobach obliczeń itp. Zdobądź niezbędną wiedzę w zakresie rozliczania godzin nadliczbowych. Zaglądaj do naszej bazy wiedzy oraz na blog Kadry w pigułce. Czy warto? Jak najbardziej! Zyskujesz:

RCP w systemie kadrowo-płacowym w iPersonel

Cześć! Z tej strony iPersonel, Franek iPersonel – Twój partner do zadań specjalnych w kadrach i płacach! 😉 Wyżej wspominaliśmy, że teoria musi iść w parze z praktyką. Podobnie biznes nie może funkcjonować w oderwaniu od technologii. Dlatego nieustannie pracujemy nad tym, by nasze oprogramowanie kadrowo-płacowe iPersonel usprawniało działanie firm naszych klientów – między innymi właśnie w zakresie Rejestracji Czasu Pracy. Co miesiąc nasz system HR nalicza wynagrodzenie tysiącom pracowników w oparciu o zarejestrowane nadgodziny i absencje. Moduł Płac jest kompatybilny z Modułem Rejestracji Czasu Pracy, więc Twoi pracownicy zawsze otrzymają takie wynagrodzenie, jakie powinni otrzymać.

Moduł RCP w iPersonel

Chcesz więcej informacji o systemie HR iPersonel?

Umów się na prezentację!

W tej witrynie stosujemy pliki cookies. Standardowe ustawienia przeglądarki internetowej zezwalają na zapisywanie ich na urządzeniu końcowym Użytkownika. Kontynuowanie przeglądania serwisu bez zmiany ustawień traktujemy jako zgodę na użycie plików cookies. Więcej informacji w Polityce Cookies.

Rozumiem